Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

Cadw'n Coetiroedd a Choedwigoedd yn iach

Criw bach o weithwyr dan arweiniad Andrew Wright sy’n gyfrifol am reoli plâu a chlefydau coed yma yng Nghymru.

Man Yma, mae Andrew Wright yn esbonio gwaith hollbwysig y tîm o gadw ein coetiroedd a’n coedwigoedd yn iach. 

Mae effeithiolrwydd rheoli plâu a chlefydau coed yn dibynnu ar ganfod achosion yn brydlon, asesiad cywir o’r risgiau a chymryd camau addas mewn da bryd.

Mae’n hanfodol bod pobl yn wyliadwrus, yn gwybod pa symptomau i sylwi arnynt a ble i gael cyngor.

Dyma ganolbwynt ein gwaith

  • Gwybod beth i chwilio amdano
  • Sicrhau bod system graffu ar waith a chynnal gwaith monitro rheolaidd
  • Gwybod at bwy i droi am gymorth
  • Proses ffurfiol o asesu risg
  • Sicrhau bod cynlluniau ar waith i ymdrin ag achosion o blâu neu glefydau
  • Rôl ddeddfwriaethol o gyflwyno Hysbysiadau Iechyd Planhigion Statudol.

Gan nad yw plâu a chlefydau coed yn parchu ffiniau gwledydd, mae’n bwysig ein bod ni’n cydweithio’n agos ag arbenigwyr y DU, gan gynnwys yr Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion (APHA), Comisiwn Coedwigaeth yr Alban a Lloegr, a Forest Research (FR).

Bydd hyn yn sicrhau ein bod ni’n gallu cymryd camau ar unwaith fel bo’r angen.

Monitro

Y ffordd orau i fynd i’r afael â phla neu glefyd yw eu rhwystro rhag sefydlu yn y lle cyntaf.

Un o’r dulliau mwyaf effeithiol yw cael system i fonitro iechyd coed a gallu sylwi ar broblemau ac ymdrin â nhw cyn iddyn nhw ledaenu a dod yn broblem sylweddol.

Mae’n hollbwysig bod pobl yn wyliadwrus yn eu gwaith bob dydd neu wrth hamddena, gwybod pa arwyddion i sylwi arnynt a ble i gael cyngor a chymorth.

Ar hyn o bryd, rydyn ni’n olrhain lledaeniad clefyd sy’n effeithio ar goed llarwydd trwy gynnal arolygon hofrennydd o goedwigoedd cyhoeddus a phreifat yng Nghymru.

Edrych i lawr  o’r awyr yw’r ffordd orau i sylwi ar ardaloedd newydd posib o’r clefyd, gan fod coed llarwydd yn blaguro yn ystod y gwanwyn.
Dyma ran gynta’r broses i nodi ardaloedd newydd o’r clefyd.

Yna, byddwn yn gwneud rhagor o waith arolygu a samplu ar y ddaear i gadarnhau bod y clefyd yn bresennol.

Rydym yn cynnal digwyddiadau hyfforddiant a chodi ymwybyddiaeth gydol y flwyddyn, yn fewnol ac ar gyfer cyrff allanol, fel bod gweithwyr proffesiynol a gwirfoddol yn fwy tebygol o allu adnabod arwyddion coed wedi’u heintio, ac yna’n gwybod ble i gael rhagor o gyngor.

Rydyn ni ar gael i gynghori ar bob agwedd ar glefydau a namau ar goed, gan gynnwys canfod natur y broblem, goblygiadau hynny a’r angen am unrhyw gam gweithredu.

Aerial view of tree infected with P. Ramorum

Beth allwch chi ei wneud i helpu?

Dysgu am blâu a chlefydau.

Cadw at lwybrau’r goedwig yn unig, cadw’ch cŵn ar dennyn, a sicrhau bod eich esgidiau a’ch dillad yn lân ac yn rhydd o unrhyw bridd, nodwyddau pîn, a gweddillion planhigion ar ddiwedd eich ymweliad.

Os ydych chi eisiau rhagor o wybodaeth, cyngor neu holi pa fesurau y gallwch eu cymryd i atal clefydau rhag lledaenu, ewch i'n tudalennau Iechyd Coed a Bioddiogelwch neu e-bostiwch treehealth@cyfoethnaturiolcymru.gov.uk gydag ymholiadau am goed, coedwigoedd a choetiroedd yng Nghymru.

Archwilio mwy

Cofrestru ar gyfer cylchlythyr

Cofrestru i dderbyn diweddariadau misol gan Cyfoeth Naturiol Cymru

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.