Cynllun Effeithlonrwydd Ynni’r Ymrwymiad Lleihau Carbon (CRC)

Mae Cynllun Effeithlonrwydd Ynni’r Ymrwymiad Lleihau Carbon yn gynllun a gyflwynwyd yn 2008 gan lywodraeth y DU. Mae wedi cael ei gynllunio i wella effeithlonrwydd ynni a lleihau allyriadau carbon deuocsid (CO2) gan sefydliadau'r sector cyhoeddus a'r sector preifat sy'n defnyddio llawer o ynni, megis archfarchnadoedd, awdurdodau lleol, cwmnïau mawr etc. Mae'r sefydliadau hyn yn gyfrifol am tua 10% o allyriadau nwyon tŷ gwydr y DU, a 2% o holl allyriadau Cymru

Diben y CRC

Mae'r cynllun wedi'i gynllunio i dargedu allyriadau nad ydyn nhw eisoes yn cael eu cynnwys o dan y CCA a'r EU ETS, ac maen nhw'n cynnwys amryw o ysgogwyr er mwyn annog sefydliadau i ddatblygu strategaethau rheoli ynni sy'n hyrwyddo gwell dealltwriaeth o'r defnydd o ynni. 

Llinell amser CRC

Mae'r CRC yn gweithredu fesul cam. Bu cam I yn weithredol o fis Ebrill 2010 hyd at ddiwedd mis Mawrth 2014. Rydyn ni bellach yng ngham II, sy'n weithredol o 1 Ebrill 2014 hyd at 31 Mawrth 2019. Mae blwyddyn gymhwyso ar gyfer pob cam. Bydd angen i sefydliadau sy'n bodloni meini prawf penodol yn ystod y flwyddyn gymhwyso fynd ati i gofrestru ar gyfer cam nesaf y CRC. Roedd y flwyddyn gymhwyso ar gyfer cyfnod II rhwng 1 Ebrill 2012 a 31 Mawrth 2013.

Rhaid i sefydliadau sy'n cael eu heffeithio gan y CRC gofrestru gydag Asiantaeth yr Amgylchedd ar ddechrau cam a chymryd rhan am y cam cyfan.

Gofynion ar gyfer cyfranogwyr CRC

Ymhob blwyddyn gydymffurfio rhaid i sefydliad sydd wedi cofrestru ar gyfer y CRC wneud y canlynol:

  • casglu gwybodaeth ynglŷn â'i gyflenwyr ynni
  • cyflwyno adroddiad ynglŷn â'i gyflenwyr ynni
  • prynu ac ildio lwfansau sy'n hafal i'r allyriadau carbon deuocsid a gynhyrchir ganddo
  • cadw cofnodion am ei gyflenwadau ynni a’i drefniadaeth mewn pecyn tystiolaeth am o leiaf 6 mlynedd

Dylai cwsmeriaid CRC yng Nghymru barhau i reoli eu cofrestriadau CRC, eu hadroddiadau, a'r gwaith o brynu ac ildio lwfansau ar Gofrestrfa'r CRC, y gellir cael mynediad iddi trwy wefan Asiantaeth yr Amgylchedd.

Yr hyn yr ydyn ni'n ei wneud

Rydym yn gyfrifol am archwilio yn gyfrifol am gydymffurfiaeth a gorfodaeth  cyfranogwyr yng Nghymru. Mae Asiantaeth yr Amgylchedd yn gweinyddu'r cynllun ar gyfer y DU, gan gynnwys darparu Cofrestrfa'r CRC, cyngor ac arweiniad. Mae Cofrestrfa'r CRC ar gyfer cofrestru, adrodd am allyriadau a phrynu ac ildio lwfansau. 

Cau CRC

Yn y Gyllideb ar 16 Mawrth 2016, cyhoeddodd Canghellor y Trysorlys bod y llywodraeth wedi penderfynu cau’r cynllun CRC ar ôl y flwyddyn gydymffurfio 2018-19.

Bydd sefydliadau’n adrodd dan CRC am y tro olaf erbyn diwedd Gorffennaf 2019 ac yn ildio lwfansau am allyriadau o ynni a gyflenwyd yn ystod y flwyddyn gydymffurfio 2018-19 erbyn diwedd Hydref 2019.

Adroddiadau Ynni a Charbon Syml (SECR) – cynllun newydd

Fis Gorffennaf 2018, cyhoeddodd Llywodraeth y DU ei dull arfaethedig o symleiddio’r fframwaith adrodd ar ynni a charbon i fusnesau a diwydiant.  Bydd hwn yn disodli Cynllun Effeithlonrwydd Ynni CRC, sy’n cau fis Ebrill 2019 ac yn cyflwyno fframwaith adroddiadau ynni a charbon syml (SECR) newydd.

Cewch arweiniad ar gydymffurfio â’r rheoliadau Adroddiadau Ynni a Charbon Syml, gan gynnwys adrodd am nwyon tŷ gwydr ar wefan SECR.